زنگ هشدار معاونت غذا و دارو کرمانشاه؛ مصرف غیرمنطقی دارو و خطر مکمل‌های اینترنتی

رئیس اداره تحقیق، توسعه و آموزش‌های مردمی معاونت غذا و دارو دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه با تأکید بر لزوم ارتقای سواد دارویی جامعه، نسبت به مصرف غیرمنطقی دارو، تجویز بی‌رویه اشکال تزریقی و خطرات جدی مکمل‌ها و داروهای عرضه‌شده در فضای مجازی هشدار داد.

به  گزارش خبرنگار میلکان، دکتر وریا رحیمی در نشست خبری با اصحاب رسانه، با اشاره به نقش اطلاع‌رسانی صحیح گفت: اطلاع‌رسانی عمومی دو هدف اساسی دارد؛ از یک‌سو آموزش و ارتقای فرهنگ سلامت در جامعه و از سوی دیگر انتقال مطالبات و دغدغه‌های مردم به مسئولان. رسانه‌ها در هر دو بخش نقش تعیین‌کننده‌ای دارند.

وی با تشریح فعالیت‌های معاونت غذا و دارو دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه اظهار کرد: واحد عوارض ناخواسته دارویی این معاونت، وظیفه شناسایی و گزارش عوارض دارویی در بخش‌های سرپایی و بیمارستانی را بر عهده دارد. دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه تنها دانشگاه کشور است که تفویض اختیار کارشناسی بررسی تمامی گزارش‌های عوارض دارویی دانشگاه‌های علوم پزشکی کشور را دارد و در این زمینه به‌عنوان بازوی تخصصی سازمان غذا و دارو عمل می‌کند.

به گفته رحیمی، این گزارش‌ها مبنای تصمیم‌گیری برای حفظ ایمنی داروهاست و در مواردی حتی می‌تواند منجر به جمع‌آوری یک داروی خاص از بازار شود.

پایش نسخه‌های الکترونیک؛ ابزار نظارت و برنامه‌ریزی آموزشی

رئیس اداره تحقیق، توسعه و آموزش‌های مردمی معاونت غذا و دارو، پایش نسخه‌های الکترونیک پزشکان را از دیگر اقدامات مهم این مجموعه دانست و گفت: اطلاعات نسخه‌های الکترونیک از طریق سازمان‌های مرتبط در اختیار معاونت قرار می‌گیرد و الگوی تجویز پزشکان به‌صورت دقیق بررسی می‌شود. این داده‌ها علاوه بر کمک به برآورد صحیح مصرف دارو و پیشگیری از کمبودها، نیازهای آموزشی کادر درمان را نیز مشخص می‌کند.

وی افزود: بر اساس این اطلاعات، برنامه‌های آموزشی با همکاری معاونت آموزشی دانشگاه، برای دانشجویان و فارغ‌التحصیلان حوزه سلامت طراحی و اجرا می‌شود.

مشاوره دارویی رایگان از طریق سامانه ۱۹۰

رحیمی با اشاره به فعالیت واحد اطلاع‌رسانی داروها و سموم تصریح کرد: سامانه تلفنی ۱۹۰ یکی از مهم‌ترین ابزارهای ارتباطی با مردم است. کارشناسان دارویی از ساعت ۸ صبح تا ۸ شب، به‌جز روزهای تعطیل، به‌صورت رایگان پاسخگوی پرسش‌های دارویی شهروندان درباره نحوه مصرف، عوارض، نگهداری و کاربرد داروها هستند.

وی تأکید کرد: این سامانه در سراسر استان کرمانشاه فعال است و شهروندان می‌توانند پیش از مصرف یا خرید دارو از این مشاوره علمی استفاده کنند.

مصرف بالای داروهای تزریقی؛ چالشی جدی در استان

رئیس اداره تحقیق، توسعه و آموزش‌های مردمی معاونت غذا و دارو با رد این گزاره که «ایرانی‌ها بیشترین مصرف دارو را دارند» گفت: مسئله اصلی، مصرف غیرمنطقی دارو است. در حالی که بر اساس الگوی بیماری‌ها باید بیشترین مصرف مربوط به داروهای قلبی‌عروقی و دیابت باشد، در استان کرمانشاه بیشترین مصرف مربوط به داروهای تزریقی و سرم‌هاست که اغلب مسکن‌های موقتی هستند و نقش درمانی بلندمدت ندارند.

به گفته وی، این نوع مصرف نه از نظر نظام سلامت و نه از نظر وزارت بهداشت قابل قبول نیست و نیازمند اصلاح جدی فرهنگ درمان در جامعه است.

مطالبه‌گری نادرست بیماران، عامل تشدید تجویز غیرعلمی

رحیمی با اشاره به نقش مردم در اصلاح این روند گفت: متأسفانه برخی بیماران به‌جای شرح علائم و مشکلات خود، از پزشک درخواست مستقیم دارو، آمپول یا سرم دارند. این نوع مطالبه‌گری نادرست، به تجویزهای غیرعلمی دامن می‌زند.

وی افزود: میانگین استاندارد جهانی اقلام دارویی در هر نسخه حدود ۱ تا ۳ قلم است و نسخه‌هایی با ۷ یا ۱۰ قلم دارو نشان‌دهنده سردرگمی درمان یا تلاش برای جلب رضایت بیمار است.

هیچ مکمل سالمی در فروشگاه‌های اینترنتی یافت نشد

رئیس اداره تحقیق، توسعه و آموزش‌های مردمی معاونت غذا و دارو دانشگاه علوم پزشکی کرمانشاه در بخش دیگری از سخنان خود به نتایج نگران‌کننده بررسی مکمل‌های عرضه‌شده در فضای مجازی اشاره کرد و گفت: در یک مطالعه میدانی که توسط اساتید و دانشجویان دانشکده داروسازی انجام شد، نمونه‌هایی از مکمل‌های لاغری، چاقی و ورزشی اینترنتی خریداری و آزمایش شد که بدون استثنا همگی ناسالم بودند.

وی توضیح داد: ترکیبات درج‌شده روی برچسب‌ها با محتوای واقعی هیچ تطابقی نداشت و در برخی موارد از داروهای دامی، کورتون‌ها، مواد آنابولیزان و حتی ترکیبات مخدر استفاده شده بود که عوارض جدی از جمله خونریزی‌های گوارشی، ریزش مو و اختلالات شدید سلامتی ایجاد کرده‌اند.

نظارت پلیس فتا ادامه دارد؛ اما آگاهی مردم کلید اصلی است

رحیمی با اشاره به اقدامات مشترک دانشگاه علوم پزشکی و پلیس فتا برای شناسایی و مسدودسازی این مراکز غیرمجاز گفت: این سایت‌ها معمولاً عمر کوتاهی دارند و پس از مسدودسازی، با نام و نشان جدید فعالیت خود را از سر می‌گیرند. تا زمانی که تقاضا وجود داشته باشد، این چرخه ادامه خواهد داشت.

وی تأکید کرد: تنها راه مؤثر، آگاه‌سازی مردم و حذف بازار مصرف این محصولات است. شهروندان باید بدانند هر داروی مجاز دارای برچسب و کد رهگیری سازمان غذا و دارو است و پیش از خرید، می‌توانند از طریق سامانه اصالت‌سنجی یا تماس با ۱۹۰ از سلامت فرآورده اطمینان حاصل کنند.

رسانه‌ها؛ شریک سلامت جامعه

رئیس اداره تحقیق، توسعه و آموزش‌های مردمی معاونت غذا و دارو در پایان با دعوت از اصحاب رسانه، طراحان و فعالان فضای مجازی برای همکاری گفت: در شرایط اقتصادی کنونی، تحمیل هزینه‌های غیرضروری درمانی به مردم قابل قبول نیست. ارتقای آگاهی دارویی، یک مسئولیت اجتماعی مشترک است و ما با آغوش باز از ایده‌ها و همکاری‌های رسانه‌ای برای اصلاح این وضعیت استقبال می‌کنیم.