بهمناسبتهفتهسلامت؛
سرمایهگذاریبرایایرانماندگار
✍️ یادداشت #دکترعلی_کاظمیکریانی ریاست دانشکده بهداشت کرمانشاه در شماره ۲۱۳۳ روزنامه #نقدحال
نگاهی از دریچه اقتصاد سلامت به شعار »سلامت پایدار با علم و اقتدار، ایران ماندگار« هر سال با فرا رسیدن هفته سلامت، توجه جامعه بیش از گذشته به موضوعی جلب میشود که زیربنای توسعه هر کشوری است: »سلامت مردم«. امسال نیز شعار »سلامت پایدار با علم و اقتدار، ایران ماندگار« تنها یک عبارت مناسبتی نیست، بلکه پیامی عمیق برای آینده کشور دارد؛ پیامی که بر پیوند میان دانش، مدیریت کارآمد و حفظ سرمایه انسانی تاکید میکند. از نگاه اقتصاد سلامت، سلامت فقط یک مساله درمانی یا پزشکی نیست؛ بلکه یکی از مهمترین عوامل رشد اقتصادی، رفاه اجتماعی و امنیت ملی به شمار میرود. جامعهای که شهروندان سالمتری دارد، بهرهوری بیشتری تولید میکند، هزینههای درمانی کمتری میپردازد و توان بیشتری برای پیشرفت خواهد داشت. به همین دلیل، هزینهکرد در حوزه پیشگیری و ارتقای سلامت، در واقع »سرمایهگذاری« است، نه هزینه اضافی. امروز بسیاری از بیماریهای پرهزینه مانند دیابت، فشار خون، بیماریهای قلبی و برخی سرطانها، ریشه در سبک زندگی ناسالم دارند. در حالی که با آموزش، غربالگری زودهنگام، تغذیه مناسب، فعالیت بدنی و افزایش سواد سلامت میتوان بخش بزرگی از این بیماریها را کنترل یا حتی پیشگیری کرد. تجربه کشورهای مختلف نشان داده است هر میزان سرمایهگذاری در پیشگیری، چندین برابر از هزینههای سنگین درمان در آینده جلوگیری میکند. وقتی در هفته سلامت ایستگاههای سنجش فشار خون و قند خون برپا میشود، یا آموزشهای خودمراقبتی در مدارس، رسانهها و مراکز بهداشتی ارائه میگردد، در حقیقت از بستریهای پرهزینه، ناتوانیهای زودرس و حتی مرگهای قابل پیشگیری جلوگیری میشود. این همان »اقتدار علمی« در نظام سلامت است؛ یعنی استفاده از دانش و شواهد علمی برای انتخاب کمهزینهترین و موثرترین راهکارها. اما سلامت فقط موضوعی فردی نیست؛ مسالهای اجتماعی و مرتبط با عدالت نیز هست. هنوز در برخی مناطق محروم، خانوادههایی وجود دارند که دسترسی محدودی به خدمات اولیه سلامت، آموزش بهداشت یا تغذیه مناسب دارند. به همین دلیل، هفته سلامت میتواند فرصتی برای کاهش نابرابریها باشد؛ فرصتی برای آنکه خدمات پیشگیرانه و آموزشی به همه اقشار جامعه، بهویژه گروههای آسیبپذیر، برسد. اقتصاددانان سلامت معتقدند نابرابری در سلامت، خود عامل تشدید فقر است. بیماری میتواند یک خانواده را با هزینههای سنگین درمان، کاهش درآمد و حتی فروپاشی اقتصادی روبهرو کند. بسیاری از هزینههای کمرشکن درمانی، نتیجه بیماریهایی هستند که میتوانستند با آگاهی و پیشگیری، هرگز ایجاد نشوند. بنابراین، توسعه فرهنگ خودمراقبتی و توجه به سلامت عمومی، نهتنها یک ضرورت بهداشتی، بلکه یک سیاست اقتصادی هوشمندانه است. اقتدار واقعی در نظام سلامت تنها به ساخت بیمارستانهای بزرگ و تجهیزات پیشرفته محدود نمیشود. اقتدار واقعی زمانی شکل میگیرد که جامعه بتواند از بروز بیماری پیشگیری کند، منابع محدود را عادلانه مدیریت نماید و سلامت را به بخشی از فرهنگ روزمره مردم تبدیل کند. »ایران ماندگار« نیز بدون جمعیتی سالم، آگاه، توانمند و امیدوار محقق نخواهد شد. هفته سلامت به ما یادآوری میکند که مسوولیت سلامت تنها برعهده پزشکان و نظام درمان نیست؛ هر شهروند، هر خانواده، هر مدرسه و هر محیط کاری، سهمی در این مسوولیت ملی دارد. اگر امروز برای آموزش سلامت، تغذیه سالم، تحرک بدنی و پیشگیری سرمایهگذاری کنیم، فردا جامعهای سالمتر، اقتصادی پویاتر و هزینههاي درمانی کمتری خواهیم داشت. امسال بیاییم شعار »سلامت پایدار با علم و اقتدار« را از سطح بنرها و همایشها فراتر ببریم و آن را وارد سبک زندگی روزانه خود کنیم؛ از سفره خانواده تا محیط کار و مدرسه فرزندانمان. آینده ایران، بیش از هر چیز، به سلامت مردم آن وابسته است. هفته سلامت مبارک؛ باشد که تصمیمهای امروز ما، زمینهساز »اقتصاد سالم، رفاه پایدار و ایران سربلند« باشد.
دکتر علی کاظمی - دکترای تخصصی اقتصاد سلامت و عضو هیات علمی دانشگاه علومپزشکی کرمانشاه